Ontwormen paard in België: mestonderzoek, drempels en resistentie
Laatst gecontroleerd op 5 augustus 2026
Ontwormingsmiddelen voor paarden zijn in België via de dierenarts en op voorschrift te krijgen. Dat maakt de eerste vraag automatisch de goede vraag: niet welk middel, maar of dit paard behandeld hoeft te worden.
Dit vat gepubliceerde adviezen samen en vervangt geen dierenarts. Deze pagina gaat over België. Sta je in Nederland, lees dan de Nederlandse versie. Wat voor jouw paard geldt, hangt af van weidegang, leeftijd en de resistentie op jouw stal.
Waarom het vaste schema is losgelaten
Iedereen om de zoveel weken een tube geven, met wisselende producten, was jarenlang de gewoonte. Het gevolg staat vast: door vaak en ongericht met dezelfde middelen te ontwormen — en door te laag te doseren — is er resistentie in de wormpopulatie ontstaan. Nieuwe groepen ontwormingsmiddelen komen er niet bij.
Daarom is het advies omgedraaid naar selectief ontwormen: eerst mestonderzoek, dan behandelen wie de uitslag daartoe aanleiding geeft. Paarden met een lage uitscheiding bewust onbehandeld laten is geen nalatigheid; het houdt een deel van de wormen buiten het bereik van het middel, en juist dat houdt het middel werkzaam.
Mestonderzoek: wat de EPG sorteert
Mestonderzoek telt strongylideneieren per gram mest. Het stelt geen ziekte vast: het sorteert paarden naar hoeveel zij de weide besmetten — en die verdeling is scheef, want een minderheid van de paarden legt het grootste deel van de besmetting aan.
| Uitslag | EPG (strongylideneieren per gram) | Wat het betekent |
|---|---|---|
| Lage uitscheider | onder 200 | De meeste volwassen paarden. Ontwormen is op grond van de telling meestal niet nodig. |
| Tussengebied | 200 – 500 | Afweging per paard, samen met de dierenarts. |
| Hoge uitscheider | boven 500 | Behandelen: dit zijn de paarden die de weide besmetten. |
Controleer of het middel nog werkt
Resistentie is stalgebonden: of een middel bij jou nog doet wat het moet doen, weet je alleen door het te meten. Dat gaat met een controletelling twee weken na de behandeling. De EPG hoort dan met meer dan 90 tot 95 % gedaald te zijn — het liefst naar nul. Blijft de telling hoog, dan werkt dat middel op jouw stal niet meer, en dat is iets wat je liever weet vóórdat je erop vertrouwt.
Resistentie is ontstaan door jarenlang vaak en ongericht met dezelfde middelen te ontwormen, en door te laag te doseren. Er komen geen nieuwe groepen bij; wat er is, is wat er blijft.
Wat een telling van nul niet betekent. Mestonderzoek ziet volwassen wormen die eieren leggen. Het ziet niet de ingekapselde larven van kleine strongyliden in de darmwand, en het is onbetrouwbaar voor lintworm. Een paard kan schoon testen en toch een flinke ingekapselde last dragen; komen die larven massaal vrij, dan ontstaat larvale cyathostominose — plotselinge waterige diarree, snel gewichtsverlies en koliek, met een sterfte die meestal rond de 50 % wordt genoemd. Het behandelen van de ingekapselde stadia is dus een aparte afweging, los van de EPG-uitslag, en die maak je met je dierenarts.
Veulens en jonge paarden gaan anders
Het bovenstaande geldt voor volwassen paarden. Veulens en jonge paarden worden systematisch behandeld in plaats van op basis van de telling: bij hen overheerst Parascaris (spoelworm), met een reëel risico op verstopping, en hun weerstand moet zich nog opbouwen. Laat daar zeker de controletelling doen: resistentie van Parascaris tegen de macrocyclische lactonen is wijdverbreid.
Waarom het plan verschuift
Een ontwormingsplan is lastiger vol te houden dan een entingsschema, want het is geen datum die zich herhaalt. Het is een telling per paard, een uitslag waar wel of geen behandeling uit volgt, een controletelling twee weken later en een aparte afweging over de ingekapselde larven — maal elk paard op stal.
Zo zakt een stal terug naar «in het najaar krijgt iedereen een tube»: niet omdat iemand dat besluit, maar omdat niemand meer kan reconstrueren wie wanneer bemonsterd is.
Laat het logboek de tellingen bijhouden
EquiDiary bewaart per paard de EPG-uitslagen, de behandelingen en het gebruikte middel in één historie — met datum en charge — zodat de telling van vorig jaar er staat wanneer je hem wilt vergelijken. Eén keer noteren en het logboek onthoudt het; dierenarts, stal en ruiter zien dezelfde pagina.
3 maanden gratis startenBronnen
- Paardenpunt Vlaanderen — Vaccineren en ontwormen van paarden
- Mestonderzoek en ontwormen (voorschrift, controletelling na twee weken)
- AAEP — Internal Parasite Control Guidelines (uitscheiderscategorieën en de controletelling)
Adviezen worden periodiek herzien: stem het schema af met je dierenarts voordat je het toepast.
Zie ook: vaccinatie van paarden — de Belgische termijn van 6 maanden + 21 dagen.
Deze pagina bestaat ook in het Frans — dezelfde Belgische praktijk.
Ook beschikbaar in Nederlands (Nederland) · English (US) · English (UK) · Español · Deutsch · Français · Italiano